DOLAR 7,5250
EURO 9,0187
ALTIN 410,09
BIST 1.538
Adana Adıyaman Afyon Ağrı Aksaray Amasya Ankara Antalya Ardahan Artvin Aydın Balıkesir Bartın Batman Bayburt Bilecik Bingöl Bitlis Bolu Burdur Bursa Çanakkale Çankırı Çorum Denizli Diyarbakır Düzce Edirne Elazığ Erzincan Erzurum Eskişehir Gaziantep Giresun Gümüşhane Hakkari Hatay Iğdır Isparta İstanbul İzmir K.Maraş Karabük Karaman Kars Kastamonu Kayseri Kırıkkale Kırklareli Kırşehir Kilis Kocaeli Konya Kütahya Malatya Manisa Mardin Mersin Muğla Muş Nevşehir Niğde Ordu Osmaniye Rize Sakarya Samsun Siirt Sinop Sivas Şanlıurfa Şırnak Tekirdağ Tokat Trabzon Tunceli Uşak Van Yalova Yozgat Zonguldak
İstanbul 15°C
Az Bulutlu
İstanbul
15°C
Az Bulutlu
Cts 13°C
Paz 9°C
Pts 9°C
Sal 11°C

Çayı Kahveyi Koyun Gelin #4: Kimin İcat Ettiği Bilinmeyen Sonsuzluk İşaretinin Gizemli Tarihini Anlatıyoruz

21.02.2021
39
A+
A-

Biz, insanlar ölümlü canlılarız. Yani bir başlangıcımız ve bir sonumuz var. Ancak konu matematik ve sayılar olduğu zaman gerçek anlamda bir sonsuzluktan bahsedebiliriz. Sayılar hem eksi hem de artı yönde sonsuza kadar gidebildikleri için bir sonsuzluk işareti ile gösterilir. Elbette, sevgilinize olan aşkınızı gösteren bir hediyenin üzerinde sonsuzluk işareti olması da oldukça romantiktir.

Peki, hem bitmeyen sayıları hem de bitmeyen sevgiyi aynı anda ifade etme gücüne sahip sonsuzluk işareti nereden çıktı? Bugün kullandığımız pek çok kavram gibi sonsuzluk işareti için de tek bir orijin hikayeden bahsedemiyoruz. Binlerce yıldan süzülüp bugüne gelen tüm kavramların üzerinde farklı medeniyetlerin dokunuşları ve kültürlerinin derin izleri vardır.

Her şey Antik Yunan’da başladı:

sonsuzluk işareti

Pek çok kavram gibi sonsuzluk işaretinin ilk tohumları da Antik Yunanlı filozoflar tarafından atıldı. Bugün kullandığımız sonsuzluk işareti sembolü Yunanca Lemniscate olarak isimlendirilen, geometrik bir eğriden geliyor. Lemniscate kelimesi ise şeritler anlamına geliyor. Elbette bu, sonsuzluk işaretinin ilkel cebirsel tarihi. Bir de kültürel tarihsel başlangıcı var.

Antik Yunan’da kendi kuyruğunu yiyen bir ejderha şeklinde yuvarlak olarak görülen ve sonsuz döngüyü sembolize eden Ouroboros isimli bir sembol var. Sonsuzluk kavramı ile Lemniscate eğrisinin bir şekilde ortak bir düşünce ile birleştirildiği düşünülüyor. Ancak sonsuzluk işareti ile ilgili çok daha farklı tarihsel gerçekler de var.

Sonsuzluk, binlerce kilometre ötedeki bir kültürde; eski bir Buda öğretisinde karşımıza çıkıyor. Tuhaf…

tarot kartları, sonsuzluk işareti

Isavasyopanishad olarak isimlendirilen bir Buda öğretisi sonsuzluktan bahseder. Bu öğretiye göre sonsuzluk bakidir. Hiçbir şey sonsuzluktan gelmez. Sonsuzluk asıl olandır. Sonsuzluğun içinde olan bir şey bile sonsuzluğu ta kendisidir. Bu öğreti, sonsuzluk kavramından dünyanın farklı yerlerinde binlerce yıldır bahsedildiği anlamına geliyor. 

Bazı kaynaklar sonsuzluk işaretinin ilk kez Tibet ve Hindistan’da mükemmelliği temsil etmek için kullanıldığını söylüyor. Kadın ve erkek birliğini temsil ettiğine de inanılan sonsuzluk işareti, bazı tarot kartlarında da karşımıza çıkıyor. Sonsuzluk işaretinin kültürel anlamda Doğu kökenli olduğundan bahsedilebilir.

Sonsuzluk işareti, Hristiyan misyonerlerin haclarında da vardı:

Aziz Boniface

Sonsuzluk işaretinin dikkat çekici bir görsel olarak karşımıza çıktığı diğer bir nokta ise Hristiyanlık eşyalarıdır. 8. yüzyılda, Frank İmparatorluğu’nda yaşadığı düşünülen Aziz Boniface isimli bir misyonerin tasvir edildiği gravürlerde, misyonerin yanında taşıdığı hacın üzerinde sonsuzluk işareti görülüyor.

Hristiyanlığın doğuş noktasının Doğu ancak yayıldığı bölgenin Batı Avrupa olduğunu düşünürsek, sonsuzluk işaretinin en azından kültürel anlamda Doğu kaynaklı olduğunu söyleyebiliriz. Kültürel etkileşimler sonucu Budistlerin sonsuzluk işareti bir şekilde Hristiyanlığın bir dönem önemli motiflerinden biri haline gelmiş olabilir. 

Modern matematikte sonsuzluk işareti ne ifade ediyor?

John Wallis

Antik Yunan, Doğu, Hristiyanlık tamam ama sonsuzluk işareti esas olarak bir matematiksel semboldür ve bu şekilde karşımıza ilk kez 1655 yılında çıkmıştır. Bir matematikçi ve bilim insanı olan John Wallis tarafından kaleme alınan Treatise on the Conic Sections isimli kitapta hem sonsuzluk işareti matematiksel bir sembol olarak kullanılmış hem de matematikteki sonsuzluk kavramından bahsedilmiştir. 

Wallis, kitabının De sectionibus conicis bölümünde küçük sonsuzluk olarak 1/∞ ifadesini kullanmıştır. Kitabın diğer bölümlerinde Romence ve Yunanca farklı sembolleri de, farklı matematiksel semboller olarak kullanmış olan Wallis tarafından ortaya konulan bu işaretler, uzun yıllar modern matematiğin en önemli sembolleri olarak kabul edilmiştir. Bugün bile pek çok sembol hala kullanılmaktadır.

Pozitif sonsuz: ∞ Negatif sonsuz: -∞ Sonsuzluk farkı: ∞ – ∞ tanımsız Sıfır ile ilişkisi: 0 ⋅ ∞ tanımsız Sonsuzluk bölümü: ∞ / ∞ tanımsız Gerçek sayı toplamı: x∈ℝ için x + ∞ = ∞ Pozitif sayı: x>0 için x ⋅ ∞ = ∞

Sonsuzluk işaretinin sembolize ettiği manevi anlam var:

sonsuzluk işareti

Sonsuzluk işareti matematiksel bir sembol olarak pek çok farklı alanda kullanılmaya devam etse bile hepimizin bildiği üzere artık daha çok manevi anlamı ile günümüzde vücut bulmaktadır. Bu durum oldukça mantıklı çünkü pek çok medeniyet, Keltler gibi, sonsuzluk işaretine zaten daha çok manevi bir anlam yüklemişlerdir.

Hristiyanlıkta yedi cenneti geçip de sekizinci noktaya geldiğiniz zaman gerçek manevi uyanışa ulaştığınız düşünülüyor. Sekiz aynı zamanda cenneti sembolize eden mutluluk, uyanma ve yeniden dirilişin rakamıdır. Hepimizin sahip olduğu DNA zincirlerine alıcı gözle baktığınız zaman sekiz rakamından oluşuyor gibi göründüklerini fark edebilirsiniz.

Keltler, sonsuzluk işaretinin sonsuz aşkı sembolize ettiğine inanırlar. Uzak Doğu kültüründe kadın erkek ilişkilerini sembolize ettiğinden zaten bahsetmiştik. Yani matematiksel anlamda sembolize ettiği kavramı bir kenara bırakırsak sonsuzluk işareti, herhangi bir kişiye ya da bir şeye duyulan sonsuz aşkı sembolize ediyor. 

Yüzlerce yıl boyunca farklı medeniyetler tarafından kullanılan ve her birinden farklı izler taşıyan, matematiksel bir sembol olmasına rağmen günümüzde sonsuz sevgiyi ifade eden sonsuzluk işareti, daha uzun yıllar kalplerimizi ısıtan bir sembol olmaya devam edecek gibi görünüyor.  

YORUMLAR

Henüz yorum yapılmamış. İlk yorumu yukarıdaki form aracılığıyla siz yapabilirsiniz.